AQUATICFORUM
AQUATICFORUM A HOŞGELDİNİZ.FORUMDAN DAHA ETKİN YARARLANMAK İÇİN LÜTFEN GİRİŞ YAPINIZ.
▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓
▓▓▓▓▓▒▒▒▒▒▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓
▓▓▓▓▒▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓▓▒▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓ ▓▓▓▓▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓▓▓▒▒▓▓▓▒▒▓▓▓▓▓▓
▓▓▓▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▒▒▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓ ▓▓▓▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓▓▒▒▒▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓▓
▓▓▓▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▒▒▒▒▒▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓▓ ▓▓▓▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓▓▒▒▒▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓▓
▓▓▓▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▒▒▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓ ▓▓▓▓▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓▓▓▒▒▓▓▓▒▒▓▓▓▓▓▓
▓▓▓▓▒▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓▓▒▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓ ▓▓▓▓▓▒▒▒▒▒▒▒▒▒▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓
▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓

VARDİYALI ÇALIŞMAK DEPRESYONA, DAVRANIŞ BOZUKLUKLARINA, KRONİK HASTALIKLARA VE UYKU BOZUKLUKLARINA NEDEN OLABİLİYOR

Aşağa gitmek

VARDİYALI ÇALIŞMAK DEPRESYONA, DAVRANIŞ BOZUKLUKLARINA, KRONİK HASTALIKLARA VE UYKU BOZUKLUKLARINA NEDEN OLABİLİYOR Empty VARDİYALI ÇALIŞMAK DEPRESYONA, DAVRANIŞ BOZUKLUKLARINA, KRONİK HASTALIKLARA VE UYKU BOZUKLUKLARINA NEDEN OLABİLİYOR

Mesaj tarafından vgokhan Bir Perş. Şub. 19, 2009 8:59 am

Modern yaşamda, insanlar 24 saat yaşıyor, çalışıyor, eğleniyor ve
tüketici olarak 24 saat hizmet istiyor. Doğal olarak şehir hiç
uyumuyor. İş yerleri 24 saat açık oldukları için vardiya sistemi ile
çalışıyor. Sadece gündüz açık olanlar da lojistik işlerini gece
yapıyor. Böylece eskiye oranla bakıldığında, vardiyalı çalışan insan
oranı giderek artıyor. Vardiyalı çalışan insanların da bir bölümü,
zorunlu olarak uyku saatlerini değiştiriyor, milyonlarca yıllık
evrimlerinin gereksinimlerinin tersine, gündüz uyuyup gece uyanık
kalıyorlar. Oysa, uykumuzdan vücut ısımıza, hormonlarımızdan bağışıklık
sistemimize kadar hemen bütün sistemlerimiz kalıtsal olarak
programlandıkları gibi çalışmaya çalışıyorlar!

Uyku tıbbının (Somnoloji) son yıllardaki gelişmeleri, uyku ve uyanıklık
sistemlerinin, insan beyninde kalıcı olarak programlanmış olduğunu ve
uyku düzenindeki yapay değişikliklerin içimizdeki saati hiçbir zaman
tamamen değiştirmediğini ortaya koyuyor. İçimizdeki bu güçlü
düzenleyicilerin sadece uyku ve uyanıklık saatlerinin değil, bütün
hassas ayarları kontrol altında tutulduğunu gösteriyor. Vardiya
çalışması ise bu doğal ritmin bozulmasına sebep olmakta, ona bağlı
olarak da vücudun iç ve dış gereksinimlerine uyum göstermesini
zorlaştırmaktadır. Özellikle sık sık ve düzensiz olarak değişen vardiya
saatleri uyku sağlığını en çok bozmaktadır. Vardiyalı çalışanlarda en
sık görülen rahatsızlıklar şöyledir:

Sürekli yorgunluk: Kronik yorgunluk da denen bu rahatsızlığın nedeni,
vardiya çalışanlarının toplam uykusunun, gündüz çalışanlara oranla daha
kısa süreli olmasından kaynaklanmaktadır. Araştırma laboratuvarlarında,
vardiya çalışanlarının uykuları özel gereçlerle kaydedildiğinde, bu
insanların toplam 4–5 saat uyudukları, yani gündüz çalışanlara oranla 2
– 4 saat daha az uyudukları saptanmıştır. Bunun da nedeni, içimizdeki
saatin bu insanları uyandırmasına bağlıdır. Kaldı ki bireyin toplam
uyku ihtiyacı kalıtsal olarak belirlenir ve çevre şartları ve
alışkanlıklarla ancak bir dereceye kadar değiştirilebilir.

Depresyon ve yalnızlık: Sosyal açıdan gece veya akşam vardiyasında
çalışmak, genelde pek çok sosyal etkinliğe katılmayı engellemektedir.
Davetler, eğlenceler, toplantılar, gösteriler, yemekler hep gündüz
çalışanların yaşamlarına göre ayarlandığı için gece çalışanlar
genellikle ya uykularından fedakarlık etmek zorunda kalırlar ya da
zamanla bu etkinliklerden uzak kalmaya ve sosyal izolasyona düşmeye
mahkum olurlar. Özellikle aile ilişkilerive çocuk yetiştirmeyle ilgili
konularda sorunların çıkması neredeyse kaçınılmaz olur. Psikolojik
sorunlar uyuyu ayrıca bozduklarından, böldüklerinde, bu insanların
duygusal ve fiziksel hayatları verdiya uyumsuzluklarından en çok
etkilenir.

Soğuk algınlıkları ve grip: Düzensiz uyuyan veya gece vardiyasında
çalışan insanların bağışıklık sistemlerinin daha zayıf olduğuna ve bu
insanların soğuk algınlığı ve grip gibi hastalıklara daha kolaylıkla
yakalandıklarına dair gözlemler mevcuttur. Sık sık saat dilimleri
ötesine gidip gelenlerde, mesela uçuş ekiplerinde, uluslararası iş
adamlarında uçuklardan adet bozukluklarına, gribal hastalıklardan
mide/barsak şikayetlerine kadar, kronik ve akut problemlere sık
rastlanır. Otoimmün hastalıklar ile uyku bozuklukları arasında
birbirini olumsuz yönde etkileyen bir kısır döngü sıklıkla ortaya
çıkar.

Sindirim sistemi sorunları: Araştırmalar, gece vardiyasında
çalışanlarda hazımsızlık, mide yanması ve bulantısı, ishal ve kabızlık
gibi rahatsızlıklara daha sık rastlandığına işaret etmektedir.

Adet bozuklukları: İçimizdeki saat, uyku ile birlikte özellikle
hormonal salgılanmarı da kontrol ettiği için, vardiya çalışanlarında
adet ritmleri daha sıklıkla bozulmakta, hatta gebe kalmayı
zorlaştırmaktadır. Bunun da ötesinde, düzensiz vardiya çalışanlarında
düşük yapma veya erken doğurma olasılığının arttığına, doğan bebeklerin
ise daha düşük ağırlıklı olabileceklerine işaret eden çalışmalar da
vardır.

Şişmanlık: ABD ve Fransa’da çok sayıda hemşire üzerinde yapılan
araştırmalar, gece vardiyasında çalışanların genellikle 6 -7 kilo daha
şişman olduklarını ve bu kiloların ilerleyen yıllarda giderek arttığını
göstermektedir. Buna neden olarak da gece çalışanların daha düzensiz ve
sık sık yemek yedikleri, yemek aralarında da abur cubur atıştırdıkları
ileri sürülmüşse de uyku ritminin değişmesiyle vücudun gece saatlerinde
etkin biçimde kalori yakamadığını düşünen araştırmacılar da mevcuttur.

Kalp hastalıkları: Uzun süre vardiya usulü çalışanların kolestrol
trigliserid düzeylerinin normalin üstünde olduğu ve kan basınçlarının
da gündüz çalışanlara oranla daha yüksek ve değişken olduğu
gözlenmiştir. Bu bulgular genellikle kalp hastalıklarının habercileri
olduğundan, vardiya işçilerinin kardiyovasküler hastalıklar açısından
daha riskli hale geldiği düşünülmektedir. Gece vardiyasında çalışan
hemşirelerde yapılan bir çalışmada, altı seneden fazla gece
çalışanlarda kalp hastalıklarına yüzde elliye kadar varan oranlarda
daha sık rastlandığı saptnamıştır.

Kazalar: Vardiya çalışanları daha çok trafik kazası yapmaktadır.

Vardiya çalışanları sağlıklı bir yaşam sürdürebilmek için neler yapabilir?

Uyku sağlığını ciddiye almak şarttır. Uyku, beslenme ve cinsellik gibi
yaşamın başka bütün yönlerini doğruda veya dolaylı etkileyen, olmazsa
olmaz bir fizyolojik gereksinmedir.

Yatak odasının sessiz, karanlık ve serin olmasına çalışın. Gerekirse
kalın perdelerle veya alüminyum kağıtlarla yatak odası penceresi
olabildiğince ışık geçirmez hale getirilmelidir. Ev içi ve sokak
gürültülerinin kontrol edilemediği hallerde yumuşak silikondan kulak
tıpaları ve ışık geçirmez maskeler kullanmak da yararlı olabilir.

Kapıya “lütfen rahatsız etmeyin” yazısı koyun. Böylece sizin
uyuduğunuzu unutan veya bilmeyenlerin kapınızı çalmasını veya odanıza
girmesini önleyin. Telefonların sesini kısın veya kapatın. Radyo veya
televizyonu açık bırakmayın.

Yattığınız odada kedi–köpek, kuş gibi evcil hayvanlar bulundurmayın, hele yatağınıza hiç almayın.

Günün ana yemeği vardiya sırasında olmak üzere düzenli ve az
miktarlarda yemek yiyin, yatarken çok su içmeyin, kahve, nikotin ve
alkol kullanmaktan kaçının. Genellikle şeker hastalarına önerilen azar
azar üç ana-üç ara öğün yemek çok yaralı olabilir.

Vardiya sırasında abur cubur atıştırmaktan kaçının, onun yerine
mümkünse ara verdiğinizde bir miktar yürümeye veya egzersiz yapmaya
çalışın.

İşten sabah çıkınca koyu güneş gözlüğü takın, aydınlıkta olabildiğince
az kalıp, bir an önce yatağınıza ulaşmaya çalışın. Böylece güneş
ışığının içimizdeki saati düzenleyen hormonları etkileyerek vücudumuzu
uyumamaya yönlendiren etkisini azaltmaya çalışın. Vardiya çıkışı hemen
eve gidip yatağa girenlerin, yemek yiyip bir süre oturan gazete okuyup
televizyon seyredenlere oranla daha iyi uyudukları gözlenmiştir. Gece
çalışıp gündüz de “normal” sosyal ve aile hayatını sürdürmeye
çalışanların her iki alanda da başarısız olduklarını gösteren,
özellikle Kuzey ülkelerinde yapılmış çok sayıda bilimsel çalışma
vardır.

Uyku ilaçlarından kaçının. Doğal uyku veren uyku ilacı yoktur. Tüm uyku
ilaçlarının değişen derecelerde yan etkileri olabilir ve uzun süreler
kullanılmaları hem alışkanlık yapabilir hem de etkileri zaman içinde
azalacağı için dozlarının artırılması gerekebilir. Eğer ilaç
kullanmanız gerekirse, bunu vardiya değişmelerinde birkaç günle
sınırlayın ve etkisi kısa süren ilaçlar seçmek için doktorunuzun
tavsiyelerine uyun.

İşvereninizi vardiya çalışmalarının sağlık sorunlarındaki önemi
konusunda aydınlatın. Vardiya çalışmalarını biyolojik saatlere en
uygun, işçi ve iş sağlığını en az olumsuz etkileyecek şekilde
düzenlemelerin yapılması, kronobiyoloji denen bir bilim ve uzmanlık
dalıdır. Sağlığınıza önem verin. Geçen zaman, parayla geri alınamaz!

Amerikan Hastanesi
Uyku Bozuklukları Kliniği Şefi
Dr. Sabri Derman

_________________
VARDİYALI ÇALIŞMAK DEPRESYONA, DAVRANIŞ BOZUKLUKLARINA, KRONİK HASTALIKLARA VE UYKU BOZUKLUKLARINA NEDEN OLABİLİYOR Bayrakkizvecocuk
vgokhan
vgokhan
SUPER MODERATÖR
SUPER MODERATÖR

Kadın
Mesaj Sayısı : 7173
Nerden : aquaticforum
Reputation : 94
Points : 7895
Kayıt tarihi : 23/01/08

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Sayfa başına dön


 
Bu forumun müsaadesi var:
Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz